گزگز و بی حسی دست را نادیده نگیریم(نقش کاردرمانی در این زمینه)
گزگز و بیحسی دست؛ چه زمانی به کاردرمانی نیاز داریم؟
گزگز، مورمور شدن و بیحسی دست از مشکلاتی هستند که ممکن است بسیاری از افراد در طول روز تجربه کنند. گاهی این حالت موقتی است و به دلیل فشار روی عصب یا قرار گرفتن دست در وضعیت نامناسب ایجاد میشود؛ اما اگر تکرار شود یا ادامه پیدا کند، میتواند نشانهای از یک مشکل عصبی یا عضلانی باشد که نیاز به بررسی دارد.
در این مطلب بررسی میکنیم که علت بیحسی دست چیست، چه زمانی باید جدی گرفته شود و کاردرمانی چگونه میتواند به بهبود عملکرد دست کمک کند.
۱. علت گزگز و بیحسی دست چیست؟
مهمترین علتهای احتمالی عبارتاند از:
۱. سندرم تونل کارپال (Carpal Tunnel)
یکی از شایعترین علتهای گزگز و بیحسی دست است که به دلیل فشار روی عصب مدیان در ناحیه مچ ایجاد میشود.
علائم:
گزگز و بیحسی انگشت شست، اشاره و وسط
تشدید علائم هنگام شب
ضعف در گرفتن اشیا
افتادن وسایل از دست
۲. مشکلات گردن و دیسک گردن
فشار روی ریشههای عصبی گردن ممکن است باعث انتشار درد، گزگز یا بیحسی به شانه، بازو و انگشتان شود.
۳. نوروپاتی محیطی
آسیب به اعصاب محیطی، مثلاً در اثر دیابت، میتواند باعث بیحسی، سوزنسوزن شدن و کاهش حس دستها شود.
۴. فشار طولانیمدت روی عصب
خوابیدن روی دست، خم نگه داشتن طولانیمدت آرنج یا انجام حرکات تکراری ممکن است باعث تحریک یا فشردگی عصب شود.
۵. آسیبهای عصبی پس از سکته مغزی
برخی افراد پس از سکته دچار اختلال حس، گزگز، بیحسی یا کاهش آگاهی از وضعیت دست میشوند.
۲. چه زمانی بیحسی دست خطرناک است؟
در صورت مشاهده موارد زیر باید موضوع را جدی گرفت:
بیحسی مداوم یا رو به افزایش
ضعف عضلات دست
ناتوانی در گرفتن یا نگه داشتن اشیا
کاهش دقت حرکات انگشتان
اختلال در انجام فعالیتهای روزمره
همراهی بیحسی با درد گردن یا انتشار درد به بازو
اگر بیحسی دست بهصورت ناگهانی شروع شود و با ضعف یک طرف بدن، افتادگی صورت، اختلال گفتار، اختلال دید یا عدم تعادل همراه باشد، احتمال سکته مغزی مطرح است؛ حتی اگر علائم برطرف شوند، باید فوراً با اورژانس تماس گرفت.
۳. کاردرمانی چگونه به بهبود بیحسی و گزگز دست کمک میکند؟
کاردرمانی با هدف بهبود عملکرد اندام فوقانی، افزایش توانایی انجام فعالیتهای روزمره و کاهش محدودیتهای حرکتی و عملکردی انجام میشود.
مداخلات کاردرمانی با توجه به علت مشکل متفاوت هستند و میتوانند شامل موارد زیر باشند:
۱. تمرینات حرکتی دست و انگشتان
تمرین باز و بسته کردن انگشتان
تمرین گرفتن و رها کردن اشیا
تمرین افزایش هماهنگی انگشتان
تمرین تقویت عضلات دست در صورت نیاز
۲. تمرینات حسی (Sensory Re-education)
در افرادی که دچار اختلال حس هستند، کاردرمانگر میتواند از تمریناتی برای بهبود تشخیص لمس، بافت، شکل و موقعیت اشیا استفاده کند.
۳. تمرینات عصبلغزشی (Nerve Gliding)
در برخی مشکلات ناشی از تحریک یا گیر افتادن عصب، تمرینات تخصصی عصبلغزشی با ارزیابی و تجویز درمانگر انجام میشوند.
۴. استفاده از اسپلینت
در برخی افراد مبتلا به سندرم تونل کارپال، اسپلینت مناسب مچ دست، بهویژه هنگام خواب، میتواند به کاهش فشار روی عصب کمک کند.
۵. آموزش فعالیتهای روزمره
کاردرمانگر به فرد آموزش میدهد چگونه هنگام نوشتن، کار با تلفن همراه، آشپزی، لباس پوشیدن و انجام کارهای منزل فشار کمتری به دست و مچ وارد کند.
۴. چه افرادی بیشتر به کاردرمانی نیاز دارند؟
افرادی که پس از سکته مغزی دچار بیحسی یا ضعف دست شدهاند.
افرادی که به دلیل سندرم تونل کارپال در انجام کارهای روزمره مشکل دارند.
افرادی که پس از آسیبهای عصبی یا ارتوپدی دچار اختلال عملکرد دست شدهاند.
افرادی که به دلیل نوروپاتی، حس طبیعی دست خود را از دست دادهاند.
افرادی که در گرفتن، نگه داشتن و کنترل اشیا مشکل دارند.
۵. چند توصیه مهم برای مراقبت از دست
از قرار دادن طولانیمدت مچ در وضعیت خمیده خودداری کنید.
هنگام کار با تلفن همراه به وضعیت مچ و آرنج توجه کنید.
از انجام حرکات تکراری و طولانی بدون استراحت پرهیز کنید.
در صورت تداوم بیحسی، برای بررسی علت به پزشک مراجعه کنید.
از انجام تمرینات سنگین و خودسرانه در صورت وجود آسیب عصبی خودداری کنید.
جمعبندی
گزگز و بیحسی دست همیشه یک مشکل ساده نیست. گاهی این علائم میتوانند نشانه فشار یا آسیب عصبی باشند.
کاردرمانی میتواند با تمرینات تخصصی، بازآموزی حسی، آموزش حرکات صحیح و بهبود عملکرد دست به فرد کمک کند تا استقلال بیشتری در فعالیتهای روزمره داشته باشد.
نکته مهم این است که کاردرمانی جایگزین تشخیص پزشکی نیست و ابتدا باید علت بیحسی مشخص شود
پیام بگذارید