تمرین برای دستورزی کودکان سیپی (CP)
اینها تمرینهای عمومی، کمخطر و قابل انجام در خانه هستند؛ اما جایگزین کاردرمانی تخصصی نیستند. اگر کودک درد، خستگی شدید یا اسپاسم زیاد داشت، تمرین باید قطع شود.
اهداف اصلی تمرینهای دستورزی در کودکان سیپی;
کاهش سفتی و اسپاسم عضلات دست و انگشتها
تقویت عضلات کوچک دست (fine motor skills)
بهبود هماهنگی چشم–دست
افزایش کنترل انگشتها و گرفتن و رها کردن اشیا
آمادهسازی برای نوشتن، بازی، پوشیدن لباس، غذا خوردن
نکات مهم قبل از شروع
تمرینها باید آرام و بدون فشار انجام شوند.
هر تمرین ۵–۱۰ بار تکرار شود.
فرد بزرگسال باید کنار کودک باشد.
بهتر است کودک نشسته و با تکیهگاه باشد.
اگر عضله خیلی سفت است، ۵ دقیقه گرم کردن با حوله گرم یا ماساژ ملایم لازم است.
بخش ۱ – تمرینهای کششی و کاهش اسپاسم
1) کشش انگشتها (باز و بسته کردن)
چطور انجام دهید:
دست کودک را با دو دست بگیرید.
همه انگشتها را بهآرامی باز کنید و ۵ ثانیه نگه دارید.
سپس رها کنید.
هدف: کاهش اسپاسم کف دست و آمادگی برای تمرینهای بعدی.
2) کشش مچ به بالا و پایین
ساعد کودک روی میز باشد.
مچ را نرم و آرام رو به بالا ببرید، ۵ ثانیه نگه دارید.
سپس رو به پایین.
هدف: کاهش سفتی و بهبود دامنه حرکتی.
بخش ۲ – تقویت عضلات کوچک دست
3) فشردن گوی نرم یا اسفنج (Squeezing)
وسیله: توپ نرم، اسفنج ظرفشویی، توپ استرس
روش: کودک توپ را فشار دهد و رها کند.
نمونه تمرین کامل:
۱۰ بار با کل دست
۱۰ بار فقط با انگشت شست و اشاره
۱۰ بار با شست و انگشت میانی
4) چیدن مهرههای درشت
وسیله: مهرههای بزرگ، بلوک، لگو بزرگ
کودک مهرهها را یکییکی بردارد و در ظرف بگذارد.
تغییر سطح سختی:
✔ آسان: مهرههای بزرگ
✔ سختتر: برداشتن با دو انگشت (پنس)
5) صاف کردن خمیر بازی
کودک باید خمیر را فشار دهد، پخش کند، گلوله کند، یا مارپیچ بسازد.
فواید: تقویت کف دست، انگشتان و هماهنگی کامل دست.
بخش ۳ – هماهنگی چشم–دست
6) انداختن دانهها داخل بطری
یک بطری پلاستیکی با دهانه بزرگ بردارید.
کودک مهره/درپوش/سنگهای بزرگ را داخل آن بیندازد.
هدف: کنترل گرفتن–رها کردن و تمرکز چشمی.
7) بازی نخکردن (Threading)
وسیله: نخ ضخیم و دکمه یا مهره درشت
کودک باید نخ را از سوراخ شیء رد کند.
سادهسازی:
اول با مهرههای بزرگ
سپس مهره کوچکتر
بخش ۴ – آمادگی برای نوشتن
8) خطکشی روی شن یا آرد
روی سینی، آرد یا شن بریزید.
کودک با انگشت یا چوب بستنی خطوط صاف یا دایره بکشد.
هدف: تقویت جهتدهی و حرکات نرم انگشتها.
9) چسباندن استیکر (Sticker posting)
روی کاغذ نقطه بگذارید.
کودک باید روی هر نقطه یک استیکر بچسباند.
بهبود: دقت نوک انگشت و هماهنگی چشم–دست.
بخش ۵ – تمرینهای کاربردی روزمره
10) باز و بسته کردن گیره لباس
چند گیره لباس روی لبه یک ظرف بزنید.
کودک آنها را باز و بسته کند.
هدف: تقویت انگشت شست و اشاره.
11) پاره کردن کاغذ و گلوله کردن
کودک کاغذ را پاره کند و گلوله کند.
سپس گلولهها را داخل ظرف بیندازد.
نمونه برنامه تمرین روزانه (۱۵ دقیقه)
۱– گرم کردن (۲ دقیقه)
ماساژ ملایم
باز و بسته کردن انگشتها
۲– کششها (۲ دقیقه)
کشش مچ
کشش انگشتها
۳– تمرینهای تقویتی (۵ دقیقه)
فشردن توپ (۱۰ بار)
بازی با خمیر (۲ دقیقه)
۴– هماهنگی چشم و دست (۳ دقیقه)
انداختن مهره در بطری
چسباندن استیکر
۵– تمرین کاربردی (۳ دقیقه)
گیره لباس
پاره کردن کاغذ
پیام بگذارید